Skip to content

Nhân vật lịch sử: vua Lê Thái Tông

Tháng Mười Một 5, 2016

Vì truyền thuyết có lẽ rất khó tin của cụ rùa đòi kiếm, thành ra vua Lê Lợi tự dưng gắn với hồ gươm.  Nên bây giờ trên mạn đó có rất nhiều phố người nhà  Lê.

Hai phố to nhất là hai cụ vua: Lê Thái Tổ  và Lê Thánh Tông. Phố Lê Thái Tổ chạy dọc hồ ra đến Tràng Thi. Còn phố  Lê Thánh Tông cũng bắt đầu từ Tràng Thi, chỗ nhà hát lớn.  Dĩ nhiên cả hai  phố đều là  đất vàng đắt kinh hoàng.

Về mặt gia phả mà nói, cụ Lê Thái Tổ (Lê Lợi) là vua ông, cụ Lê Thánh Tông là vua cháu. Cái gạch nối ở giữa, là ông vua con, lại không có phố.

Ông vua con đây chính là vua Lê Thái Tông, mà cuộc đời rất ngắn nhưng vô cùng đặc biệt.

Vua Lê Thái Tông làm vua vỏn vẹn có 9 năm, từ lúc ông 10 đến lúc 19 tuổi. Trong lịch sử, vua bé con mà lại mất sớm như thế,  nhiều khi do các quyền thần dựng lên và dẹp đi, vì mục đích cá nhân của họ.

Kịch bản lên ngôi của vua Lê Thái Tông có lẽ cũng bắt đầu như thế. Sau khi đuổi được giặc Minh lên làm vua, Thái Tổ Lê Lợi  có con lớn là Tư Tề,  đã trưởng thành, từng tham gia chiến trận.  Ông này đã  được lâp lên làm giám quốc, thay bố cai trị đất nước. Vì một lý do nào đó, Lê Thái Tổ bỏ Tư Tề, lập con thứ là Nguyên Long làm thái tử. Đây  là kết quả của cuộc tranh giành quyền lực đầu tiên nhà Hậu Lê, khởi đầu cho những cuộc tranh giành khác kéo dài cả mấy chục năm và dẫn một thống kê thú vị là nghề rủi ro nhất trong thời gian đầu nhà Lê không phải là là nghề mò ngọc trai hay săn thú dữ mà là nghề làm thái úy.

Hoàng tử Nguyên Long được sự ủng hộ của Lê Sát, Lê Ngân, Phạm Vấn;  Tư Tề có hậu thuẫn từ Trần Nguyên Hãn, Phạm Văn Xảo. Cả năm người đều là khai quốc công thần hạng nhất của nhà Lê.  Kết quả phe  Lê Sát thắng; nhiều nhà sử học cho cuộc tranh chấp này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của cả Trần Nguyên Hãn và Phạm Văn Xảo.

Hoàng tử Nguyên Long lên ngôi năm 1433, tức vua Lê Thái Tông, lúc có 10 tuổi. Phạm Vấn mất sớm, quyền lực tập trung vào tay Lê Sát. Con gái ông được lâp làm nguyên phi. Các tướng Lam Sơn thân với Lê Sát như Lê Ngân, Lê Văn Linh, Lê Ê đều giữ địa vị quan trọng trong triều.  Những người không ăn cánh với ông  kẻ bị thủ tiêu, người bị cách chức hay đẩy đi các tỉnh.

Kịch bản đến đây giống như các sách cổ. Nhưng nó thay đổi rất nhanh,  ngoài sự dự liệu của cả  những người trong cuộc.  Năm 1437, nhà vua 14 tuổi. Tuổi này trẻ con ở Mỹ chưa được luật pháp cho phép ở nhà một mình; ở Việt nam thì nhiều bạn còn bắt bố mẹ mặc quần áo. Năm 1437, vua Lê Thái Tông giết cả hai đại thần Lê Sát và Lê Ngân.

Đầu tiên nhà vua gọi Trịnh Khả từ tỉnh ngoài về chỉ huy cấm binh ở kinh đô. Trịnh Khả là người bị Lê Sát đẩy ra ngoài vì không cùng cánh. Lê Sát  vào cung tâu với nhà vua lo là Khả sẽ hại mình. Nhà vua không nói gì. Ba ngày sau Lê Sát bị bắt, con gái đang làm nguyên phi bị giáng làm thứ dân. Đến tháng 7 năm đó, Lê Sát bị kết tội, buộc phải tự sát.

Chức của Lê Sát được trao cho Lê Ngân, con gái ông này được tuyển làm nguyên phi thay con gái Lê Sát.  Đó chỉ là một nước cờ của ông vua 14 tuổi,  có lẽ nhằm ly khai hai viên đại thần này mà thôi.  Bản án giành cho Lê Ngân cũng đã được viết rồi.

Tháng 11 cùng năm, Lê Ngân cũng bị bắt và buộc phải tự sát, con gái  bị giáng làm cung nữ.  Tội danh của ông có lẽ là tội danh đặc biệt nhất thời đó. Lê Ngân bị buộc tội là cúng bái trong nhà để cho con gái được vua yêu.  Thật là một bài học đáng ghi nhớ cho các ông bố vợ. Triều thần có phần bức xúc vì sự lạm quyền của Lê Sát, nhưng đến Lê Ngân thì không ít người cam chịu sự trừng phạt của nhà vua, mà nói thẳng là ông bị oan.

Cầm quyền trong tay, Lê Thái Tông tỏ ra là một ông vua vững vàng trong nhiều lĩnh vực. Năm 1438, ông chỉnh đốn lại việc thi cử, lâp ra lệ tuần tự thi hương 5 năm một lần, thi hội 6 năm một lần. Năm 1942, mở khoa thi tiến sĩ. Tục khắc tên tiến sĩ vào bia Văn Miếu bắt đầu từ đó. (Bây giờ tiến sĩ hơi nhiều, đá thì đắt nên  tục này phải bỏ.)  Năm 1439 và 1441, nhà vua thân chinh cầm quân bình định miền Tây Bắc, dẹp yên nhiều cuộc chống đối được người Lào hậu thuẫn.

Năm 19442, Lê Thái Tông mới 19 tuổi  mất đột ngột tại Lệ Chi Viên, kéo theo sự thảm sát của gia đình Nguyễn Trãi.

Nhà vua có bốn con trai. Bang Cơ mới 2 tuổi được lâp làm thái tử, tức vua Lê Nhân Tôn. Thời gian ông làm vua, thái uý Trịnh Khả bị giết. Năm 1459, nguòi anh khác mẹ là Nghi Dân làm binh biến giết  vua Nhân Tôn. Nghi Dân làm vua được chưa đầy một năm. Cuộc đảo chính đầu tiên của các đại thần Lê Thụ,Đỗ Bí thất bại, những nguòi này chịu nạn. Chỉ vài tháng sau, Đinh Liệt và Nguyễn Xí, những cận vệ cuối cùng của Thái Tổ Lê Lợi còn sót lại, cùng thái uý Lê Lăng đảo chính thành công. Nghi Dân chết. Lê Lăng muốn lập hoàng tử Khắc Xương lên ngôi, nhưng ông này từ chối. Hoàng tử cuối cùng là Tư Thành được lập làm vua Lê Thánh Tông. Sau đó không lâu, Khắc Xương và Lê Lăng bị giết. Thời kỳ văn trị của nhà Lê bắt đầu.

 

 

 

 

 

 

 

 

From → Khác

5 phản hồi
  1. thilan permalink

    Anh Văn có ý định đổi nguyên phi hay không mà lại dọa thái úy như vậy ạ? ( Xin hãy minh bạch cho chúng em được dân chủ ạ !)

  2. thilan permalink

    Ehehe, em vào thăm blog mà bụng hơi run tưởng bị xóa còm rồi chứ ! GS rộng lượng thật😀
    Nói chung là thời ấy các cụ vừa mới bước ra khỏi chiến tranh nên vẫn còn hăng máu lắm. Khiếp khai quốc công thần gì mà cứ giết nhau như ngoé ! Em đọc cái cuốn “Dix mille printemps” của một bà tác giả người Pháp, vợ một ông GS lịch sử người Việt, đến trang liệt kê cả đại gia đình nhà ông Nguyễn Trãi, ngày sinh thì khác nhau, ngày chết thì giống nhau, em sốc hết mấy ngày ! Em căm ghét cả cái họ nhà Lê ấy, sao chúng không biến luôn khỏi lịch sử đi cơ chứ !

  3. thilan permalink

    Trong danh sách có cả gia đình bên mẹ ông NT, Trần Nguyên Đán, Trần Nguyên Hãn gì ấy ! Nhưng mà đột nhiên em nghĩ ra là, như vậy thì cái vụ Lệ Chi Viên mà ta cứ đổ là vì bà Nguyễn Thị Lộ khai láo cho nên cả nhà ông Nguyễn Trãi bị xử ấy, là hoàn toàn vớ vẩn. Chắc chắn là ông NT phải có kẻ thù ghê gớm lắm để dựng lên chuyện để giết cả nhà ông ấy, chứ một lời khai của bả thì có nghĩa lý gì ? Bảo rằng vì tra tấn mà bả khai như vậy, thì cũng hoàn toàn có thể tra tấn để bả khai khác đi chứ? Công nhận là các nhà sử học của ta kém cỏi thật, cứ thế mà nhồi sọ dân chúng, dân chúng cũng ngây thơ, chuyện như vậy mà cũng tin được ! Thế mới biết ông Võ Nguyên Giáp sống được đến cả trăm tuổi là ổng phải khôn khéo tới mức nào ! Nhưng em rất tò mò, vì sao mà họ phải sáng tác ra một câu chuyện mủi lòng như vậy, thay vì suy luận một cách rõ ràng chắc chắn, như anh Văn lỗi lạc của chúng ta đang làm đây ?!!

  4. thilan permalink

    Suy luận của em là, lão Trịnh Khả ăn tiền của Trung Quốc (nghe tên có vẻ rất Tàu), trả mối thù sâu với nhà Lê ! Chứ không thì làm sao hắn làm được một vụ lớn như vậy? Còn quan quân nhà ta đánh nhau thì giỏi, chứ làm kinh tế thì kém, lại còn tính tình bần tiện thấp hèn, cứ mặc kệ cho thái úy giết cả họ nhà ông NT mà chẳng can thiệp cứu giúp gì cả !

  5. thilan permalink

    Anh Văn ơi, ông Trump lên làm tổng thống rồi thì anh có chạy về Việt Nam lánh nạn không? Trời ơi em nói, GS NBC phải về Pháp đi thôi (soyez le bienvenu à Paris monsieur le professeur !), còn GS ĐTS thì rút về Nga đi (ông Putin ổng đang hài lòng quá chừng luôn !), chứ nhân tài nước Nam ta như lá mùa thu, lắt lẻo có mấy cái mà ông Trump ổng đi buôn súng thì dân Mỹ giết nhau chí tử, mình chẳng phải đầu thì cũng phải tai ! Dân chủ làm gì cho nó khổ thế chứ ! Độc tài thì đã làm sao? Chỉ có bọn thế nào chúng mới khoái dân chủ thôi, vì chúng hy vọng có ngày lên làm tổng thống, cho dù lý lịch gốc gác tổ tiên có là đầu trộm đuôi cướp đi chăng nữa !

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: