Skip to content

Vài suy nghĩ ngắn về toán ứng dụng và ứng dụng toán

Tháng Một 14, 2014
Đây là tóm tắt một số suy nghĩ của tôi về chương trình phát triển toán ứng dụng ở Việt nam.  Trong dịp cuôi tháng một này, tôi sẽ có một số bài giảng ở viện toán cao cấp về toán ứng dụng, đặc biệt về các ngành mũi nhọn trong công nghệ tin học, với ví dụ tiêu biểu là sự thành công của Google nhờ công cụ từ toán rời rạc và xác suất.  Tôi chọn ví dụ này vì công cụ toán học dùng trong Google search không quá phức tạp, nhưng dựa trên những khái niêm mới, chỉ được nghiên cứu trong thời gian gần đây. Đây  một minh chứng rất cụ thể cho sự phát triển song song của toán hiện đại và công nghệ cao.
 Lĩnh vực tôi nghiên cứu  liên quan nhiều đến ứng dụng, và tôi làm tư vấn khá thường xuyên cho một số công ty bên này. Qua kinh nghiệm tôi thấy như sau:
(1) Ta phải phân biệt rõ ràng hai phạm trù:  Toán ứng dụng (A) và Ứng dụng toán  (B).
(2) Toán ứng dụng, theo quan điểm của tôi gồm những ngành toán mà những câu hỏi chính của nó được motivate bởi ứng dụng trong thực tế: Math physics, Probability/Statistics (xác suất thống kê), Operation research (tối ưu), Ìnformation Thẻory  (lý thuyết thông tin),  Computer Science (lý thuyết máy tính), Harmonic analysis, etc. Việc nghiên cứu trong nhũng ngành này không khác lắm so với nhũng ngành được coi là “lý thuyết”, như Topo   hay Algebraic Number Theỏry, nơi mà câu hỏi chính xuất phát từ trí tò mò.  Các khoa toán của các trường ĐH lớn của Mỹ thường có đủ ngừoi từ cả hai phái. Ở VN số người làm toán ứng dụng giỏi theo định nghĩa này còn rất ít, có những ngành không có ai.
(3) Ứng dụng toán: Đem toán vào những ứng dụng cụ thể. Chẳng hạn tôi có thể tường tượng các nghiên cứu về flows (dòng chảy)  trong Operation Research có thể dùng trong giao thông (nó đã được dùng thật sự  ở nhiều nơi, chẳng hạn trong viẹc thiết kế giờ tàu cho S-Bahn ở Đức). Các kỹ năng về xác suất và thống kê rất cần thiết trong kinh tế, ngân hàng và đầu tư.  Càng nhiều kỹ sư, chuyên viên  giỏi, có kỹ năng toán học tốt, thì khả năng hợp tác càng cao. Ở VN, đáng tiếc tôi thấy  số lượng người như vậy cũng không nhiều và ta cần phải đào tạo.
(4) Để đi được từ (2) đến (3), ta cần trước hết các người giỏi chuyên môn ở (2) –không cần nhiều, nhưng phải thực sự giỏi. Tiếp đến là cần có các kỹ sư, nhà chuyên môn có đào tạo cơ bản về toán tốt, để họ có thể nhận ra được bản chất toán học của việc họ cần làm. Khi biết được bài toán cần giải (ở dạng cô đọng) là gì, thì sự phối hợp giữa các chuyên gia này và các chuyên gia ở (2) có thể thực sự đem đến ứng dụng có ích cho xã hội. Đây là mô hình được áp dụng tại các lab bên Mỹ, chắng hạn như Microsoft. MS Research thuê một số nhà toán học thực thụ (Lovasz, Schramm etc) mà công việc chính của họ ở MS vần là nghiên cúu những vấn đề của riêng họ, nhưng khi cần thì họ có thể tư vấn rất hữu hiệu cho các kỹ sư.  Bản thân tôi cũng có một “phát minh” chung với Lovasz qua một cuộc nói chuyện với một kỹ sư lập trình, khi vấn đề anh ta cần tìm hiểu là làm một search algorithm cho một cơ sở dữ liệu. Các chương trình có trong sách giáo khoa chạy trên quadratic time, nhưng bạn kỹ sư nhận thấy cơ sở dữ liệu có một số nét đặc biệt nên hỏi chúng tôi có thể làm được nhanh hơn không. Đối với những người làm lý thuyết, thì không khó để chỉnh một trong những  chương trình classical cho trường hợp riêng này để nó chạy trên linear time.  Ứng dụng này được code trên một số mass product. Điều đó cho thấy việc có nhũng kỹ sư đầu ngành có kỹ năng  và cảm nhận toán học  tốt là rất quan trọng.

From → Khác

11 phản hồi
  1. tikitaka permalink

    He he. Anh cứ như là một trong những kẻ chủ mưu dùng toán học để đầu độc thanh thiếu niên, nhi đồng. Khéo sang Hung sẽ bị ném cà chua, trứng thối:

    http://nhipcauthegioi.hu/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4019

    • Nothing is perfect, nhưng vẫn hơn là game on-line nhỉ. Btw, bài này là một chị ở VN viết đấy, gửi vòng qua Hung.

  2. sang Hung rất vui. Phở Hoa sen rất ngon.

  3. Dung permalink

    Tôi ủng hộ ý kiến về củng cố và tăng cường kiến thức toán ở VN. Ngày xưa tôi cũng nghĩ là toán học ở VN dạy quá nhiều nhưng khi sang nước ngoài tôi thấy rằng kiến thức toán của mình chẳng được là bao. Vấn đề chính là cách dạy và cách học (mặc dù tôi không biết cách tốt nhất để dạy va học toán là thế nào).

  4. Xin chào Giáo Sư, Hôm nay được tham dự bài giảng của giáo sư ở viện nghiên cứu cao cấp về toán.Bài giảng rất hay.Hẹn gặp lại GS vào thứ 2…

  5. thanh hau permalink

    Cho em hỏi thầy có lịch giảng ở TP HCM không ạ.

  6. GIÁO DỤC: TẠI SAO LĨNH VỰC TOÁN HỌC CỦA VIỆT NAM YẾU KÉM, TỤT HẬU ?

    I. PHÂN TÍCH TỔNG HỢP

    Có 5 nguyên nhân cụ thể.

    — Nguyên nhân 1, — chính là cách nhìn nhận đặt vấn đề Toán kiểu Việt Nam hầu hết không gắn với các hoạt động thực tế và phân tích để tạo ra giải pháp, do đó, không hề có thành tựu đáng kể.
    Kiểm chứng mà xem.

    Toàn lý thuyết xuông !! Có thấy làm gì và làm như thế nào đâu. Thậm chí, không làm gì cả. Đặc biệt cần là phần làm tay và quy trình cũng ko có, chỉ tỷ lệ 5-10%. Họ hầu như không đặt các câu hỏi cơ bản và trả lời chắc chắn. Do đó kiến thức rất yếu, kém. Cộng với tính cách bảo thủ nhầm hướng và kiêu hãnh xoàng và được tung hô quá trớn nên họ sau nhiều năm, nên nhầm lẫn, không hiểu, khó thay đổi và không muốn thay đổi và không thể thay đổi do thiếu các lớp kiến thức khác đệm trung gian Đó cũng là tình trạng chung của Việt Nam ở các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực Toán nói riêng.

    Ở các nước phát triển, cách đặt vị trí và vai trò Toán thì ghép dọc, phải gắn kèm, đi đôi với các lĩnh vực hoạt động: Ngôn ngữ, Cơ học, Lý, với Hóa, Vật liệu, Sinh học, Tin học hóa, Thương mại, và Phân tích Hoạt động thì làm cách thế mới sát thực tế và thực hiện các công trình kĩ thuật và ích lợi xã hội.

    Nội dung của các thầy/cô/giảng viên/sinh viên chỉ ở mức suy nghĩ thuần túy chứ không có khả năng hành động ở mức tinh xảo, giải thích và tối ưu và do đó bị cô lập với các trào lưu ứng dụng trên thế giới.

    — Nguyên nhân thứ 2, là, tư duy quản lý khoa học và cơ chế trước đây quá đề cao các lĩnh vực khoa học mà làm thu hẹp các ngành xã hội khiến vai trò của Toán học bi lệch lạc quá nặng.

    — Nguyên nhân thứ 3, — Trình độ tiếng Anh của người làm Toán quá yếu kém khiến năng lực nắm bắt thông tin và định hướng yếu nên chỉ xoay quanh các công trình mà không biết làm thực tế.

    — Nguyên nhân thứ 4,– Cấu trúc nội dung đào tạo yếu,

    — Nguyên nhân thứ 5, — Khả năng thay đổi thích nghi ít.

    II. HƯỚNG GIẢI QUYẾT

    Trần Hữu Tuyến
    thtuyen82@gmail.com

  7. Everything is very open with a precise explanatiin of the issues.

    It was truly informative. Your site is useful. Many
    thanks forr sharing!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: