Skip to content

20.000

Tháng Bảy 13, 2010

Chính phủ vừa thông qua quyết định đầu tư đào tạo bổ xung 20000 tiến sĩ, với một nguồn vốn đáng kể.

Đây là một quyết định quan trọng và có tầm ảnh hưởng lớn đến tương lai của đất nước. Như nhìều nhà khoa học, sư phạm đâ chỉ ra, Việt Nam hiện đang thiếu trầm trọng lực lượng trẻ, có trình độ, trong cả ứng dụng và đào tạo. Ta hy vọng đội ngũ này sẽ là nòng cốt cho việc sự phát triển của cả nước trong 20, 30 năm tới.

Con số 20000 được bình luận nhiều trên báo chí. So với dân số Việt Nam, đây không phải là một con số lớn. Điều quan trọng hơn, là chất lượng.

Vậy 20000 tiến sĩ sẽ được đào tạo như thế nào ? Theo thông tin trên báo, chừng một nửa sẽ được đào tạo trong nước(hoặc kết hợp), và một nửa đào tạo trực tiếp ở nước ngoài. Theo dư luận, chất lượng đào tạo chung trong nước còn có nhiều vấn đề. Mặc dầu ta vẫn có những nhà khoa học giỏi hoàn toàn “made in Việt Nam”, nhưng con số này rất ít.

Hy vọng được đặt nhiều hơn vào 10000 tiến sĩ “Tây tiến”. Quả thật, sẽ là một điều đáng phấn khởi, nếu trong vòng 10-15 năm tơi, ta có 5000-7000 tiến sĩ được đào tạo chuẩn tại các nước phát triển. Chất lượng và bầu không khí khoa học của các viện nghiên cứu, trường đại học, sẽ hoàn toàn đổi khác.

Nhưng, nhìn thẳng vào vấn đề, không thể không hỏi

“Trong 10000 người trên, bao nhiêu sẽ trở về ? ”

Trong thực trạng hiện nay, tôi biết rất ít sinh viên, sau khi hoàn thành luận án tiếng sĩ tại Mỹ hay Canada hoặc các nước châu Âu, có ý định quay trở lại VN làm việc. Việc này hoàn toàn dễ hiểu. Điều kiện làm việc ở Viêt Nam so với các nước tiên tiến cách nhau khá xa. Chuyện làm sao để tránh chảy máu chất xám, là một câu hỏi phức tạp, đã tốn khá nhiều bút mực và sẽ bàn tại môt dịp khác. Ở đây, tôi muốn đề cập tới một khía cạnh khác của vấn đề.

“Có nên đào tạo toàn tiến sĩ ?”

Gần đây tôi ngẫu nhiên gập giáo sư John Holcroft. Ông Hopcroft là giáo sư về máy tính ở đại học Cornell, đã đến Việt Nam rất nhiều lần (trong chương trình của viện Hàn Lâm Hoa Kỳ và chương trình của VEF) và có nhiều kinh nghiệm về tư vấn về giáo dục tại Việt Nam, Trung Quốc và Ấn Độ. Câu chuyện xoay quanh vấn đề giáo dục ở Việt Nam, và ông Hopcroft nêu lên câu hỏi thú vị trên.

Theo ông, một thạc sĩ được đào tạo một cách bài bản, hoàn toàn đủ khả năng tiếp thu và giảng dạy những gíáo trình tiên tiến. Kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân tôi cũng cho thấy, sinh viên sau đại học năm thử hai thứ ba ở các trường tốt ở Mỹ đã đủ khả năng đứng lớp dạy các môn cơ bản cho sinh viên đại học.

Quay lại với câu hỏi thứ nhất. Thời hạn đào tạo một thạc sĩ chỉ chừng hai năm, trong đó một tiến sĩ sẽ mất trung bình 5,6 năm. Chi phí chắc cũng ít hơn. Số người được đào tạo có thể tăng lên đáng kể. Nói ví dụ, chi phí đào tạo 10000 tiến sĩ có thể dùng để đào tạo 5000 tiến sĩ và 10000 thạc sĩ.

Điều quan trọng nữa là hai năm là một thời hạn ngắn, đối với người đi học, ngày về có thể tính trước được. Thời gian đào tạo tiến sĩ không có hạn định, chuyện tương lai không rõ ràng. Ngoài ra, một tiến sĩ, sau năm sáu năm sống và làm việc ở nước ngoài, họ đã quen với môi trường sống và làm việc, có nhiều môi quan hệ vững chắc, cả về mặt xã hội và chuyên môn, khả năng thành công khi xin việc cao.

Ta có nên cân nhắc ?

(Con số 20.000 là approximation.)

From → Khác

6 phản hồi
  1. Nkd permalink

    Anh Văn dạo này quan tâm đến nhiều chuyện vỹ mô quá nhỉ.🙂 Cái này phải tính toán cụ thể, chứ không thể nói khơi khơi được anh ạ.

    – Không có bằng chứng nào nói rằng Master sẽ về nước nhiều hơn Phd.
    Master cũng dễ xin việc anh ạ. Đi học bổng có cam kết, không về thì lương tâm cắn rứt cho nên thường là phải hoàn trả tiền đầu tư mới dám ở lại. Số tiền hoàn trả của master nhỏ hơn Phd nhiều nên người ta dễ trả lại hơn.

    – Đa số nước châu Âu (trừ Anh) nhà nước trả tiền đầu tư cho đi học Phd chỉ 3 năm thôi, trong khi Master cũng phải trả 2 năm rồi. Chưa kể nhiều người đi Mỹ sau 1, 2 năm tự xin được TA/RA sẽ không nhận học bổng nhà nước nữa hoặc được miễn học phí. Chỉ có 4 nước được trả 4 năm (Nhật, Mỹ, Anh, Canada). Học lâu hơn thì phải tự tìm nguồn kinh phí. Thế nên không có nghĩa đổi đào tạo 1 Phd là sẽ được 2 Master.

    Ngoài ra, tiền đầu tư ở mỗi trường đại học mỗi khác. Đầu tư cho 1 master ở Mỹ có thể đắt hơn cho 1 Phd 3 năm ở đông Âu, hoặc châu Á đấy. Em nhớ không lầm thì gần 40% số Phd được đào tạo ở các nước có chi phí thấp.

    Trong số 10000 đấy, em nhớ không nhầm là cả học bổng hỗn hợp, nửa đào tạo trong nước, nửa nước ngoài và các loại mà nhà nước chỉ trả tiền 2 năm, còn lại là trường bên kia nuôi.

    – Quan trọng hơn, cần đào tạo bao nhiêu Phd??? Sắp tới sẽ mở 700 trường đại học. Chưa kể cần Phd làm việc ở các khu vực công nghiệp và quản lý nữa. Cái này phải tính cụ thể, em không dám chắc. Nhưng dù sao Phd về dạy vẫn tốt hơn Master, đúng không nhỉ? Nghiên cứu thì chắc chắn cần Phd rồi. Cứ tính tỷ lệ 20-30% sẽ trở về nước thì nếu anh đào tạo 5000 người sẽ chỉ có 1000-1500 người trở về. Em nghĩ thế là quá ít so với con số 700 trường ĐH.

    – 14 tỷ đồng chi cho đào tạo trong 10 năm thực ra là con số nhỏ.

    • thilan permalink

      Có nhiều đứa nó học mãi không thành tiến sĩ mà lại thành dở hơi !

  2. Cái này là một gợi ý nho nhỏ thôi, để suy nghĩ.

  3. Nkd permalink

    Đa phần những ý kiến phân tích, bình luận trên báo không đọc đề án cụ thể cho nên không có giá trị gì mấy. Ở đây chắc Bộ Giáo Dục rút kinh nghiệm của đề án 322 rồi nên mới tính ra con số đấy.

    Phân tích không dựa trên cơ sở 1 đề án chi tiết thì không có ý nghĩa.

  4. Trong nhóm vừa có 3 cậu mới tốt nghiệp, 2 bên Nhật,N1,N2, 1 bên Anh, A1 về Vn xin việc. Kết quả cậu N1 được…xin vào biên chế, nhưng khác ngành, học vật lý rồi làm bên đo lương( không lương 6 tháng đầu), 2 cậu còn lại thì bị…trượt biên chế, hiện giờ đang chuẩn bị…” vội vã trở về vỗi vã ra đi”, ( đều sang Nhật làm PDT tháng tới).

    Người ta cứ hô hào với những con số vậy thôi, chứ cứ phải ở nhà thì mới biết thực hư của cái nền khoa học nước nhà nó thế nào. Ôi, Việt nam thật…kỳ dị.

  5. YenNhi permalink

    TN Phd ở Châu Âu xong, về Vn đi dạy với mưc lương 3tr/ 1tháng. Nuôi vợ con thế nào? Tiếp tục nghiên cứu ra sao? Còn stress hơn làm phd đó các bác ạ.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: